در سال ۱۹۳۰ میلادی، باستانشناسان آلمانی نیمه پایینی تندیس عظیمی را کشف کردند و اکنون باستانشناسان آمریکایی و مصری از کشف نیمه بالایی این تندیس خبر دادهاند که خوشبختانه در وضعیتی بسیار سالم حفظ شده است.
حدود ۹۶ سال پیش، باستانشناس آلمانی گونتر رودر نیمه پایینی تندیسی را از دل خاک بیرون آورد که قرار بود یکی از بزرگترین تندیسها باشد؛ تندیسی با ارتفاع تقریبی ۷ متر که به رامسس دوم تعلق داشت، یکی از مشهورترین فراعنه در سراسر تاریخ ۳۱ دودمان مصر باستان. رودر این تندیس را در فاصلهی حدود ۲۴۰ کیلومتری جنوب قاهره، در استان منیا و در نزدیکی شهر امروزی الاشمونین کشف کرد. این ناحیه در دوران باستان و در امتداد رود نیل با نام خمنو شناخته میشد. خمنو در دوره پادشاهی کهن مصر، یعنی بین سالهای ۲۶۴۹ تا ۲۱۳۰ پیش از میلاد، بهعنوان مرکز یک ایالت عمل میکرد و در دوره سلطه رومیان بر مدیترانه با نام هرموپولیس ماگنا شناخته میشد.
گنجینههای فراوانی از گذشته درخشان این منطقه در بیابانهای اطراف مدفون بود و اگرچه کشف رودر بسیار چشمگیر به شمار میرفت، اما بخشهای دیگر این تندیس عظیم برای دههها در گذر زمان ناپدید باقی ماند. اکنون باستانشناسان مصری با همکاری کارشناسان آمریکایی اعلام کردند که پس از گذشت ۹۶ سال، سرانجام نیمه بالایی گمشده تندیس رودر را یافتهاند. کارشناسان وزارت گردشگری و آثار باستانی مصر در گفتوگو با خبرگزاری رویترز توضیح دادند که نیمه بالایی تندیس ارتفاعی در حدود ۳.۸ متر دارد و رامسس دوم را با سرپوشی به تصویر میکشد که در بالای آن مار کبری سلطنتی قرار گرفته است. با این حال، کشف این تندیس باستانی و میزان شگفتانگیز سالم ماندن آن، به هیچوجه قطعی به نظر نمیرسید.
یوونا ترنکا-آمراین (Yvona Trnka-Amrhein)، استادیار رشته مطالعات کلاسیک در دانشگاه کلرادو بولدر و از سرپرستان مشترک این پروژه، گفت که یکی از مشکلات اصلی هرموپولیس نزدیکی آن به رود نیل است و پس از ساخت سد کوتاه اسوان، سطح آبهای زیرزمینی به مسئلهای جدی تبدیل شد، بهطوریکه هیچ تضمینی وجود نداشت که سنگ تندیس سالم باقی مانده باشد. او میگوید در بسیاری موارد، ماسهسنگهایی کشف میشوند که عملاً به تودهای از ماسه یا سنگآهک فرسوده تبدیل شدهاند و این امکان وجود داشت که آنچه پیدا شده، صرفاً قطعهای بیارزش از سنگ باشد.
خوشبختانه، پس از ادامه کاوشها، تیم پژوهشی تأیید کرد که تندیس به شکلی چشمگیر سالم باقی مانده و حتی کشفی شگفتانگیز دیگر نیز در آن وجود دارد؛ آثاری از رنگدانههای آبی و زرد بر سطح تندیس مشاهده شد. انتظار میرود بررسیهای بیشتر بر روی این رنگدانهها به پژوهشگران کمک کند تا هم زمینه ساخت تندیس و هم ظاهر اولیه آن را بهتر درک کنند.
ترنکا-آمراین در ادامه توضیح داد که تیم میدانست امکان وجود چنین اثری در محل هست، اما جستوجوی مستقیم و مشخصی برای آن انجام نمیداد و اگرچه یافتن ادامه تندیس محتمل به نظر میرسید، اما این کشف همچنان غافلگیرکننده بود. در نهایت، این گمانهزنی درست از آب درآمد و سرپرست مشترک مصری پروژه، پیشنهاد رسمی برای اتصال دوباره دو بخش تندیس را ارائه کرده است. نیمه پایینی کشفشده توسط رودر همچنان در محل الاشمونین نگهداری میشود و ترنکا-آمراین انتظار دارد که این پیشنهاد بهزودی مورد تأیید قرار گیرد.
