ربات‌های انسان‌نما ترسناک‌تر می‌شوند؛ این ربات جدید می‌تواند با فرمان شما گریه کند | دیجینوی
هرچه ربات‌ها در شبیه‌سازی احساسات پیشرفته‌تر می‌شوند، مرز میان ایجاد حس آرامش و ایجاد حس ترس و ناآرامی باریک‌تر از گذشته می‌‌گردد.
ربات‌های انسان‌نما فاصله زیادی با ماشین‌های زمخت و یکنواخت سال‌های گذشته گرفته‌اند. مدل‌های امروزی می‌توانند گفت‌وگو کنند، برقصند، البته نه همیشه خیلی ماهرانه، و حتی حرکات چهره انسان را با دقتی نگران‌کننده تقلید کنند. تازه‌ترین نمونه در این مسیر Yansyn-X2 نام دارد؛ رباتی که به دلیل انجام کاری خبرساز شده که پیش‌تر در هیچ دستگاه مصرفی دیده نشده بود: گریه کردن به فرمان کاربر.
بله، درست خواندید. ویدیویی که در کنفرانس Inclusion 2026 در شانگهای ضبط شده، فردی را نشان می‌دهد که از ربات می‌پرسد: می‌توانی برای من اشک بریزی؟ چند ثانیه بعد، یک قطره اشک از روی صورت ربات پایین می‌آید. این صحنه از نظر فناوری چشمگیر به نظر می‌رسد، اما هم‌زمان احساس ناخوشایندی نیز در مخاطب ایجاد می‌کند.
ماجرا صرفاً یک نمایش سرگرم‌کننده و تبلیغاتی نیست. پشت ساخت مجاری اشک این ربات، تلاش مهندسی قابل‌توجهی قرار دارد؛ موضوعی که هم‌زمان با گسترش پژوهش‌ها درباره رایانش عاطفی، توجه بیشتری در صنعت رباتیک پیدا کرده است. رایانش عاطفی به فناوری‌هایی گفته می‌شود که به ماشین‌ها توانایی تشخیص، تفسیر و واکنش به احساسات انسانی را می‌دهند. هدف این فناوری الزاماً فریب انسان و القای این تصور نیست که ربات واقعاً غمگین شده؛ بلکه تلاش می‌شود تعامل میان انسان و ماشین طبیعی‌تر به نظر برسد. با این حال، دیدن رباتی که اشک در چشمانش جمع می‌شود، دقیقاً در محدوده دره وهم‌آور قرار می‌گیرد؛ جایی که یک موجود یا شیء تقریباً شبیه انسان به نظر می‌رسد، اما تفاوت اندک آن با انسان واقعی احساس ناخوشایندی ایجاد می‌کند.
ربات گریان؛ مهندسی برای شبیه‌سازی احساسات
Yansyn-X2 تنها رباتی نیست که ظاهر و رفتار آن احساس ناخوشایندی در انسان ایجاد می‌کند. این دستگاه بخشی از موج گسترده‌تری از توسعه ربات‌های انسان‌نماست که در حوزه‌های گوناگون در جریان دارد. در نمایشگاه CES 2026، شرکت‌های فعال در حوزه رباتیک مجموعه بزرگی از ماشین‌ها را با اهداف متفاوت به نمایش گذاشتند. CLOiD شرکت LG می‌تواند لباس‌ها را به‌آرامی تا و مرتب کند. Allex ساخت WIRobotics نیز برای نگه‌داشتن اشیایی با وزن حداکثر حدود ۳ کیلوگرم طراحی شده و هم‌زمان قادر است حرکات قابل تشخیص با دست انجام دهد. ربات Onero H1 شرکت SwitchBot نیز جایزه بهترین ربات نمایشگاه را از آن خود کرد، زیرا کاری را انجام داد که بسیاری از کاربران واقعاً از ربات‌ها انتظار دارند: قرار دادن لباس‌ها داخل ماشین لباسشویی؛ نه نوشتن و نقاشی کردن به جای انسان.
ربات‌های دیگری نیز طی یک سال گذشته توانایی‌های چشمگیری از خود نشان داده‌اند. در دومین دوره سالانه World Humanoid Robot Games در پکن، ربات Tiangong Ultra مسافت ۱۰۰ متر را در ۹.۳۹ ثانیه دوید و رکورد ۹.۵۸ ثانیه‌ای یوسین بولت در میان انسان‌ها را پشت سر گذاشت. شرکت Japan Airlines نیز در ماه مه آزمایش یک نیروی خدماتی اندرویدی برای جابه‌جایی چمدان‌ها را در فرودگاه هانه‌دا آغاز کرد تا بخشی از مشکل کاهش نیروی کار در ژاپن را جبران کند. ربات خانگی NEO از شرکت 1X نیز با قیمت ۲۰ هزار دلار عرضه شده و قرار است کارهای روزمره خانه را یاد بگیرد، هرچند در ابتدای کار همچنان به اپراتورهای انسانی از راه دور نیاز دارد که تصاویر دوربین‌های آن را زیر نظر بگیرند.
تصویر کلی نشان می‌دهد صنعت رباتیک با سرعت زیادی برای افزایش سرعت، مهارت حرکتی، کاربردپذیری و باورپذیری عاطفی ماشین‌ها تلاش می‌کند. ربات‌هایی که می‌توانند جهش کنند، حوله تا بزنند و حالا حتی اشک بریزند، به تدریج به مرحله‌ای نزدیک می‌شوند که حضورشان در زندگی روزمره طبیعی‌تر به نظر برسد. برخی از این قابلیت‌ها شاید ویژگی‌هایی باشند که بتوانیم از حضورشان در زندگی استقبال نماییم، اما بعضی دیگر همچنان عمیقاً حس ناآرامی و ترس ایجاد می‌کنند.
