سگ مرموزی که به «سگ شبح» شهرت دارد، در اعماق جنگلهای انبوه بولیوی و پرو دیده شد.
این سگ با گوشهای کوتاه خود، یکی از ناشناختهترین گوشتخواران این منطقه و حتی از اسرارآمیزترین اعضای خانواده سگسانان در سراسر جهان به شمار میرود.
پژوهشگران پس از نزدیک به ۲۵ سال مطالعه توانستند اطلاعات تازهای درباره این حیوان پنهانکار جمعآوری کنند. یافتههای آنها که در نشریه Neotropical Biology and Conservation منتشر شده، جزئیات جدیدی از زندگی این سگ مرموز را آشکار کرده و نتایج غیرمنتظرهای به همراه داشته است.
اعضای تیم تحقیقاتی اعلام کردند که شگفتآورترین بخش نتایج این بود که با وجود شهرت این جانور بهعنوان موجودی تقریباً افسانهای، تعداد آنها بسیار بیشتر از چیزی است که پیشتر تصور میشد، هرچند هنوز نمیتوان آنها را گونهای فراوان و رایج دانست.
محققان طی بیش از ۲۵ سال، ۳۴ بررسی گسترده با استفاده از دوربینهای تلهای در مناطق کمارتفاع بولیوی و پرو انجام دادند. بررسیها به ثبت ۵۹۴ تصویر از این سگها منجر شد. تصاویر نشان داد که این حیوان دارای سری بزرگ، گوشهای کوچک و گرد، پاهای کوتاه، دمی بلند و پرپشت و پوششی تیره با رنگهایی از قهوهای مایل به قرمز تا خاکستری متمایل به سیاه است. همچنین این سگ دارای پنجههایی با پردههای جزئی میان انگشتان بود؛ ویژگیای که در دیگر سگسانان آمازون مشاهده نمیشود.
جمعیت واقعی سگهای شبح آمازون چقدر است؟
بر پایه دادههای به دست آمده از دوربینهای تلهای، پژوهشگران برآورد کردهاند که تراکم جمعیت این گونه حدود ۱۵ قلاده در هر ۶۰ کیلومتر مربع است. این آمار نشان میدهد که این حیوان به اندازهای که پیشتر با نگرانی تصور میشد، کمیاب نیست. احتمالاً جمعیت این گونه، از شکارچیان بزرگی مانند جگوارها بیشتر است؛ اما در مقایسه با گوشتخواران متوسطی همچون اوسلوتها با نام علمی Leopardus pardalis تعداد کمتری دارد.
رابرت والاس، دانشمند حوزه حفاظت از طبیعت در انجمن حفاظت از حیات وحش و نویسنده اصلی پژوهش، گفت که این مطالعه نمونهای ارزشمند از توانایی فناوریهای مرتبط با حفاظت از محیطزیست و سنجش از دور است. به نظر او، استفاده گسترده از دوربینهای تلهای توانسته اطلاعات فراوانی درباره یکی از ناشناختهترین گونههای جنگلهای بارانی آمازون در اختیار دانشمندان قرار دهد. او و همکارانش همچنین دریافتند که این سگها بیشترین فعالیت خود را بین ساعت ۶ صبح تا ظهر انجام میدهند.
اگرچه وجود پرده میان انگشتان پا ممکن است این تصور را ایجاد کند که سگهای شبح به محیطهای آبی وابسته هستند، اما در واقع یک گونه کاملاً جنگلزی و متخصص زندگی در جنگل به شمار میروند. نتایج پژوهش نشان داد که این سگ علاقه زیادی به جنگلهای مرتفع و مناطقی دور از رودخانهها دارد. همین وابستگی به زیستگاههای متراکم و دورافتاده، در کنار رفتار بسیار محتاطانه، شنوایی قوی و حس بویایی فوقالعاده، باعث شده است که انسانها بهندرت موفق به مشاهده این حیوان شوند.
همانطور که در حفاظت از گونههای جانوری معمول است، هرچه دانشمندان اطلاعات بیشتری درباره یک گونه به دست آورند، توانایی آنها برای محافظت از آن نیز افزایش مییابد. بر اساس نتایج این مقاله، فراوانی نسبی سگهای کوتاهگوش در پارکهای ملی حفاظتشده و مناطقی که تحت مدیریت مشترک با جوامع بومی قرار دارند، بیشتر از نواحی فاقد حفاظت رسمی است. از اینرو ایجاد مناطق حفاظتشده جدید و مدیریت موفق این مناطق، نقشی بسیار مهم و اساسی در حفظ و بقای این گونه ارزشمند ایفا میکند.
