قطر اکنون جایی برای آزمایش نسلهای جدیدی از فناوریهای فوتبالی است؛ تکنولوژیهایی که آثار آنها در جام جهانی امسال به وضوح قابل لمس بود.
برای تماشاگران معمولی فوتبال، شاید بازی همان حال و هوای همیشگی را داشته باشد؛ همان زمین سبز، ۲۲ بازیکن، یک داور و همان ریتم آشنای بازی که در طول ۹۰ دقیقه در جریان است.
اما تغییرات اصلی، تنها زمانی به چشم میآیند که به لایههای زیرین این ظاهر آشنا نگاه کنید. آنچه به عنوان یک مسابقه سنتی به نظر میرسد، اکنون توسط لایههایی از سیستمهای ردیابی، تحلیلهای خودکار و دادههای لحظهای (Real-time) پشتیبانی میشود که بیسروصدا در پسزمینه کار میکنند.
بسیاری از فناوریهایی که اکنون پایه و اساس جام جهانی ۲۰۲۶ فیفا را تشکیل میدهند — از توپهای متصل به حسگر گرفته تا بازسازی دیجیتالی صحنههای بحثبرانگیز — همگی برای نخستین بار در زمینهای قطر مورد آزمایش قرار گرفتند. هدف از تمام این اقدامات، پاسخگویی سریعتر به قدیمیترین پرسشهای فوتبال است: آیا توپ از خط دروازه رد شد؟ آیا توپ از زمین خارج شد؟ آیا بازیکن در منطقه آفساید بود؟
ثانی الزراع، مدیر اجرایی کمیته عالی تحویل و میراث قطر (کمیتهای که در سال ۲۰۱۱ برای نظارت بر توسعه زیرساختهای جام جهانی ۲۰۲۲ تشکیل شد) در این رابطه میگوید:
«نوآوری، محور اصلی پیشنهاد قطر برای میزبانی جام جهانی و آمادهسازیهای پس از آن بود. از زمان برگزاری جام اعراب فیفا در سال ۲۰۲۱، ما فراتر از میزبانی بزرگترین مسابقات فوتبال عمل کردهایم؛ ما به شکلدهی نحوه بازی، داوری و تجربه این ورزش کمک کردهایم.»
نادیده گرفتن این روند دشوار است. از سال ۲۰۲۱، زمانی که چندین سیستم برای نخستین بار در مقیاس وسیع در جام اعراب فیفا با یکدیگر آزمایش شدند، شمار فزایندهای از نوآوریهای فناورانه فیفا در ابتدا از ایستگاه قطر عبور کردهاند. با تداوم میزبانی این کشور از تورنمنتهای بزرگ فوتبال، قطر اکنون بیش از همیشه به مکانی تبدیل شده که نوآوریها پیش از رسیدن به عرصه جهانی، در شرایط واقعی مسابقات در آنجا آزمایش میشوند.
ردیابی نوری بازیکنان (Optical Player Tracking)
مدتها پس از به صدا درآمدن سوت پایان جام جهانی ۲۰۲۲، شاید ماندگارترین میراث فوتبالی قطر نه در قفسه جامهای قهرمانی، بلکه در کدها، دوربینها و حسگرهایی یافت شود که اکنون در ذات خود بازی فوتبال نهادینه شدهاند. باید دید در رقابتهای قارهای و جهانی پیش رو، شاهد رونمایی از چه فناوریهای دیگری خواهیم بود.
