دانشمندان کشف کردند دو عادت غذایی ساده میتواند به کاهش وزن پایدار کمک کند
در زندگی پرمشغله امروزی، بهترین توصیهها برای کاهش وزن معمولا راهکارهای سادهای هستند که بتوان آنها را به عادتهای روزمره تبدیل کرد. یک پژوهش جدید دو روش مؤثر را معرفی کرده است: طولانیتر کردن فاصله غذا نخوردن در طول شب و صرف صبحانه در ساعات ابتدایی روز.
پژوهشگران به سرپرستی گروهی از مؤسسه سلامت جهانی بارسلونا (ISGlobal) در اسپانیا، اطلاعات تغذیهای و وزن ۷۰۷۴ فرد ۴۰ تا ۶۵ ساله را بررسی کردند. نتایج نشان داد افرادی که شام را زودتر میخورند، صبحانه را در ساعات ابتدایی روز صرف میکنند و بین این دو وعده چیزی نمیخورند، پس از پنج سال شاخص توده بدنی (BMI) پایینتری دارند.
اگرچه شاخص توده بدنی معیار کاملی برای سنجش چاقی محسوب نمیشود، این یافتهها به مجموعه پژوهشهای فزایندهای اضافه میشوند که تأثیر زمانبندی وعدههای غذایی بر سلامت انسان را بررسی میکنند.
پژوهشگران احتمال میدهند این ارتباط به ریتم شبانهروزی بدن مربوط باشد؛ ساعتهای زیستی داخلی که در چرخهای ۲۴ ساعته فعالیت میکنند و زمان استراحت و بیداری را به بدن یادآوری میکنند.
لوسیانا پونس-موزو، اپیدمیولوژیست مؤسسه ISGlobal، درباره نتایج پژوهش گفت:
یافتههای ما در کنار نتایج مطالعات جدید دیگر نشان میدهند که افزایش مدتزمان ناشتایی شبانه، در صورتی که با صرف زودهنگام شام و صبحانه همراه باشد، میتواند به حفظ وزن سالم کمک کند.
او همچنین درباره دلیل احتمالی این ارتباط توضیح داد:
تصور میکنیم غذا خوردن در ساعات ابتدایی روز هماهنگی بیشتری با ریتم شبانهروزی بدن دارد و به سوزاندن بهتر کالریها و تنظیم اشتها کمک میکند؛ عواملی که در حفظ وزن سالم نقش دارند.
تأثیر زمانبندی وعدههای غذایی بر وزن
پژوهشگران با استفاده از چندین روش آماری و در نظر گرفتن عواملی مانند سن و مدت خواب شرکتکنندگان، دادهها را تحلیل کردند. نتایج نشان داد صبحانه خوردن در ساعات دیرتر روز و افزایش دفعات غذا خوردن با شاخص توده بدنی بالاتر ارتباط دارد؛ در مقابل، طولانیتر شدن فاصله ناشتایی شبانه با شاخص توده بدنی پایینتر همراه بود.

خواب نیز ممکن است در این زمینه نقش داشته باشد. پژوهشهای مختلف نشان دادهاند که خواب کافی برای سلامت انسان اهمیت زیادی دارد و الگوهای غذایی شناساییشده در این مطالعه احتمالا هماهنگی بیشتری با چرخه طبیعی خواب و بیداری دارند.
پژوهشهای آینده میتوانند گروههای بزرگتر و متنوعتری از افراد را برای مدت طولانیتری بررسی کنند. همچنین اجرای آزمایشهای بالینی و تعیین ساعتهای مشخص برای صرف وعدههای غذایی به شرکتکنندگان، امکان ارزیابی دقیقتر تأثیر زمانبندی غذا خوردن را فراهم خواهد کرد.
برخی شواهد حاصل از این آزمایشها نیز منتشر شدهاند. یک تحلیل در سال ۲۰۲۶ از کارآزماییهای تصادفی نشان داد که انتخاب بازههای غذایی با شروع و پایان زودتر در طول روز، در مقایسه با بازههای دیرهنگام، تأثیر بیشتری بر بهبود وزن و سطح قند خون دارد.
آنا پالومار-کروس، اپیدمیولوژیست مؤسسه ISGlobal، درباره حوزه علمی این پژوهش گفت:
تحقیقات ما بخشی از حوزه علمی نوظهوری به نام زمانتغذیهشناسی است که علاوه بر بررسی نوع مواد غذایی مصرفی، زمان خوردن و تعداد دفعات صرف وعدههای غذایی را نیز مورد توجه قرار میدهد.
او در ادامه درباره مبنای این تحقیقات توضیح داد:
اساس این پژوهشها بر این واقعیت استوار است که الگوهای غیرمعمول غذا خوردن میتوانند با سامانه شبانهروزی بدن تداخل داشته باشند؛ سامانهای متشکل از ساعتهای زیستی داخلی که چرخه شب و روز و فرایندهای فیزیولوژیکی هماهنگ با آنها را تنظیم میکنند.
نتایج این مطالعه در مجله علمی International Journal of Behavioral Nutrition and Physical Activity منتشر شده است.