کشف یک غار باستانی، پرده از راز هزاران ساله انسان و نئاندرتالها برداشت | دیجینوی
کشف یک غار باستانی، دانستههای ما درباره نوع رابطه میان نئاندرتالها و انسانهای امروزی را دگرگون میکند.
نتایج یک پژوهش باستانشناسی مهم در جنوب ترکیه روایت تازهای را مطرح میکند. بر اساس این یافتهها، انسانهای امروزی و نئاندرتالها احتمالاً تنها همسایه یکدیگر نبودند، بلکه روابطی دوستانه داشتند و برخی از عناصر فرهنگی خود را نیز میان یکدیگر منتقل میکردند.
شواهد بهدستآمده از غار اوچاغیزلی ۲ نشان میدهد که این دو گونه نزدیک به هم از انسانها، در فاصله زمانی ۵۰ هزار تا ۶۰ هزار سال پیش، همزمان در این منطقه حضور داشتند و از فناوریهای مشابه برای ساخت ابزارهای سنگی، شیوههای یکسان برای تأمین غذا و حتی سنتهای نمادین مشابه استفاده میکردند.
این کشف میتواند برداشت دانشمندان از نحوه تعامل میان انسان خردمند و انسان نئاندرتال را در یکی از حساسترین دورههای تکامل بشر بهطور اساسی تغییر دهد.
در دورهای که انسانهای امروزی مهاجرت بزرگ خود را از آفریقا به سمت اوراسیا آغاز کرده بودند، مدارک فسیلی موجود در منطقه شام که مسیر اصلی ارتباط میان این دو قاره به شمار میرود، همواره محدود و اندک بوده است.
برای روشنتر شدن وضعیت این دوره تاریخی، گروهی بینالمللی از پژوهشگران ترکیه، فرانسه و ژاپن، از جمله دانشمندانی از دانشگاه کیوتو، حفاریهای گستردهای را در غار اوچاغیزلی ۲ انجام دادند.
این کاوشها طی پنج سال با دقتی بسیار بالا دنبال شد و باستانشناسان لایههای غار را میلیمتر به میلیمتر بررسی و حفاری کردند.
نتایج این حفاریها نشان داد که نئاندرتالها و انسانهای امروزی هر دو در این غار زندگی کردهاند و از ابزارهای سنگی کاملاً مشابهی استفاده میکردند. همچنین شیوه شکار آنها نیز تفاوت محسوسی با یکدیگر نداشت.
محققان علاوه بر این دریافتند که این دو گروه تنها در فعالیتهای روزمره اشتراک نداشتند، بلکه رفتارهای مشترکی را نیز انجام میدادند که فراتر از نیازهای معمول زندگی بود و احتمال تبادل فرهنگی میان آنها را تقویت میکند.
بررسیها نشان داد هم نئاندرتالها و هم انسانهای امروزی نوع خاصی از صدفهای دریایی را بهصورت هدفمند جمعآوری میکردند، در حالی که این صدفها ارزش غذایی قابل توجهی نداشتند یا اصلاً خوراکی محسوب نمیشدند.
پیش از این، پژوهشگران تصور میکردند استفاده از چنین صدفهایی تنها به انسانهای امروزی اختصاص داشته است. به اعتقاد پژوهشگران، علاقه مشترک این دو گونه به اشیایی که کاربرد عملی نداشتند، میتواند نشاندهنده انتقال باورها، نمادها یا سنتهای فرهنگی میان آنها باشد.
نائوکی موریموتو، نویسنده مسئول این پژوهش از دانشگاه کیوتو، گفت:
یافتههای ما نشان میدهد که میان این دو گروه انسانی، تعامل فرهنگی عمیقی وجود داشته است. این دو گونه که با وجود تفاوتها، خویشاوندی نزدیکی با یکدیگر داشتند، تنها خود را با شرایط محیطی سازگار نکردند، بلکه به احتمال زیاد در ترجیحات و نمادهای فرهنگی نیز بر یکدیگر تأثیر گذاشته بودند.
قدمت بقایای انسانهای امروزی که از این غار به دست آمده، بین ۵۰ هزار تا ۶۰ هزار سال برآورد شده است. این بازه زمانی با دورهای همزمان است که شواهد ژنتیکی از گسترش انسانهای امروزی از آفریقا به سوی اوراسیا حکایت دارد.
پژوهشگران معتقدند این افراد ممکن است از نزدیکترین خویشاوندان جمعیتی باشند که بعدها منشأ تمام انسانهای امروزی ساکن خارج از آفریقا شدند. البته احتمال دیگری نیز مطرح است و آن اینکه این بقایا متعلق به جمعیتی ناشناخته باشد که از موجی قدیمیتر از مهاجرت انسانها به منطقه شام پدید آمدهاند.
اعضای تیم پژوهشی تأکید میکنند که این کشفیات بخشی از خلأ موجود در اسناد باستانشناسی را پر میکند و اطلاعات ارزشمندی درباره شیوه زندگی، تعاملات و تبادل اندیشه میان انسانهای امروزی و نئاندرتالها در دورهای بیش از ۲۰ هزار سال را در اختیار پژوهشگران قرار میدهد.