دانشمندان میگویند سفر در زمان شاید واقعیت را نقض نکند | دیجینوی
دانشمندان هنوز نتوانستهاند امکان سفر در زمان را اثبات نمایند، اما اصول اساسی آن را با استفاده از آزمایشهای کوانتومی و مدلهای ریاضی بررسی میکنند. در این پژوهشها مفاهیمی مانند درهمتنیدگی کوانتومی، منحنیهای زمانمانند بسته و علیت پسرونده مورد توجه قرار گرفتهاند.
نتایج برخی تحقیقات نشان میدهد که شاید بتوان در شرایط خاص از پارادوکسهای سفر در زمان جلوگیری کرد؛ برای نمونه، اگر خطهای زمانی به شاخههای جداگانه تقسیم شوند یا آنتروپی جهت معکوس پیدا کند. احتمال دیگری نیز مطرح است: شاید کل جهان در تمام زمانها بهصورت یک ساختار واحد وجود داشته باشد.
احتمالاً این داستان را قبلاً شنیدهاید. تصور کنید ماشین زمانی بسازید، به گذشته بروید و پدربزرگ خود را پیش از تولد والدینتان بکشید. در این صورت چه اتفاقی رخ میدهد؟ آیا خودتان از هستی محو میشوید، چون دیگر هرگز ماشین زمان را نساختهاید و به گذشته نرفتهاید؟ در چنین حالتی یک حلقه غیرممکن شکل میگیرد.
این همان پارادوکس پدربزرگ است؛ یکی از مشهورترین معماهای مطرحشده درباره سفر در زمان. این پارادوکس تنها یکی از سناریوهایی است که میپرسند اگر سفر در زمان واقعاً امکانپذیر باشد، در موقعیتهای ظاهراً غیرمنطقی چه رخ خواهد داد. بسیاری از این موارد صرفاً آزمایشهای ذهنی سرگرمکننده هستند، اما برخی دیگر را میتوان دستکم از نظر ریاضی یا حتی در سطح آزمایشگاهی بررسی کرد. اهمیت این نتایج در آن است که شاید سرنخهایی تازه درباره ماهیت زمان در اختیار دانشمندان بگذارند، هرچند لزوماً ثابت نمیکنند که انسان میتواند واقعاً در زمان سفر کند.
لورنتسو گاواسینو، فیزیکدان ریاضی دانشگاه کمبریج در بریتانیا، گفت:
نباید تصور کنیم سفر در زمان غیرممکن است، تنها به این دلیل که به پارادوکس منجر میشود. مسئله این است که جهان معمولاً پیش از رسیدن به چنین مرحلهای دچار فروپاشی میشود.
به باور او، ممکن است خود جهان راههایی برای جلوگیری از وقوع چنین رویدادی پیدا کند؛ برای مثال، پیش از آنکه سفر در زمان رخ دهد، یک تکینگی شکل بگیرد و مانع ادامه فرایند شود. دانشمندان چند شیوه فرضی برای سفر در زمان در نظر گرفتهاند. یکی از آنها به نظریه جهانهای متعدد مربوط میشود که بر اساس آن، جهان ما میتواند به خطهای زمانی موازی تقسیم شود. در این برداشت، بازگشت به گذشته موجب شکلگیری یک خط زمانی جدید خواهد شد. بنابراین اگر کسی به گذشته برود و پدربزرگش را بکشد، واقعیت وارد شاخهای تازه میشود و در نتیجه پارادوکس مستقیمی شکل نمیگیرد.

گاواسینو برای توضیح این مفهوم به فیلم Groundhog Day اشاره میکند. در این فیلم، چرخه ۲۴ ساعته باید به شکلی دوباره از ابتدا آغاز شود. او میگوید میتوان این وضعیت را بهجای یک دوره ساده ۲۴ ساعته، به شکل معکوس شدن زمان در میانه چرخه تصور کرد.
گاواسینو گفت:
فردی را در نظر بگیرید که از ساعت صفر تا ساعت ۱۲ حرکت میکند و تصویری وارونه از همان فرد نیز از ساعت ۲۴ به سمت ساعت ۱۲ بازمیگردد. این دو در جهتهای مخالف حرکت میکنند.
در این برداشت، تصویر معکوسشده فرد، بازه زمانی ساعت ۲۴ تا ۱۲ را تجربه کرده است. بنابراین هنگامی که فرد اصلی به ساعت ۱۲ میرسد، به گفته گاواسینو، شاهد چیزی خواهید بود که مانند پخش معکوس ۱۲ ساعت بعدی به نظر میرسد. گاواسینو گفت:
پس از گذشت ۲۴ ساعت، دوباره به نقطه آغاز بازمیگردید.
در عمل، گاواسینو احتمال میدهد خود جهان اجازه شکلگیری منحنیهای زمانمانند بسته را ندهد. چنین سازوکاری نهتنها سفر در زمان را بسیار بعید میکند، بلکه از ایجاد پارادوکسها نیز جلوگیری خواهد کرد.
او گفت: احتمالاً قوانین فیزیک پیش از آنکه یک منحنی زمانمانند بسته شکل بگیرد، از کار میافتند. یا شاید جهان برای جلوگیری از شکلگیری چنین مسیری، نوعی تکینگی ایجاد میکند.
از دیدگاه ودرال، احتمال دیگری نیز وجود دارد: شاید زمان آنگونه که ما تصور میکنیم واقعاً وجود نداشته باشد. ممکن است زمان صرفاً مفهومی باشد که برای توضیح جهان از آن استفاده میکنیم، بدون اینکه مبنایی بنیادی در ساختار جهان داشته باشد. اگر چنین باشد، اساساً پارادوکسهای سفر در زمان نیز شکل نخواهند گرفت.
در نهایت، شاید پاسخ بسیاری از این معماها سادهتر باشد. ممکن است مسیرهایی در زمان وجود داشته باشند که فقط به این دلیل سازگار هستند که گذشته هرگز واقعاً تغییر نمیکند.
نیکول یونگر هالپرن گفت:
تصور کنید به گذشته برگردید و پدربزرگتان را نکشید. در این صورت اصلاً پارادوکسی به وجود نمیآید، زیرا هیچ پارادوکسی نمیتواند واقعاً شکل بگیرد.