نشانههای اولیه از کوپرتینو حاکی از آن است که تیم کوک همچنان حضور پررنگی در اپل خواهد داشت و بسته مالی جدید او بهعنوان مدیرعامل سابق نیز این برداشت را تغییر نمیدهد.
رویداد ۹ سپتامبر اپل در پیش است و کنارهگیری فیل شیلر از سمت خود نیز توجهها را به تغییرات مدیریتی شرکت جلب کرده. اپل توانسته انتقال قدرت از تیم کوک به جان ترنوس را با مهارت زیادی مدیریت کند. این شرکت در حالی که در رویداد معرفی محصولات این هفته فرصت را برای نمایش مدیرعامل جدید فراهم کرد، همزمان سابقه ۱۵ ساله کوک را نیز مورد تقدیر قرار داد.
هر دو مدیر در دیدارهای عمومی و پیامهای داخلی خطاب به کارکنان، بارها از یکدیگر تمجید کردهاند. ترنوس بارها کوک را یکی از بزرگترین مدیران اقتصادی دوران ما دانسته و از راهنماییهای او قدردانی کرده است. کوک نیز بارها بر اعتماد بسیار بالای خود به جانشینی که شخصاً برای این جایگاه آماده کرده، تأکید کرده است.
کوک در آخرین روز حضورش بهعنوان مدیرعامل اپل در پیامی برای کارکنان گفت:
دلم برای این کار و نقشی که در دفتر مدیرعامل داشتم تنگ خواهد شد، اما با تصمیمی که گرفتهام آرامش دارم. او از اینکه مسئولیت را به یکی از مدیران سابق خود، یعنی مدیر باسابقه بخش سختافزار، واگذار کرده رضایت دارد، اما نشانههای زیادی وجود دارد که نشان میدهد کوک هنوز قصد ندارد بهطور کامل از اپل فاصله بگیرد.
انتقال مدیریت زودتر از آنچه انتظار میرفت انجام شد
از جنبهای دیگر، این تغییر مدیریتی حتی زودتر از زمان مورد انتظار اتفاق افتاد. کوک پیشتر درباره دلایل این تصمیم توضیح داده بود، اما هدف اصلی این بود که جانشینش بتواند کار خود را با شرایطی بسیار مناسب آغاز کند؛ هم از نظر محصولات آینده و هم از نظر وضعیت قدرتمند مالی اپل.
اگر کوک دو یا سه سال دیگر در سمت مدیرعامل باقی میماند، احتمال داشت هنگام تحویل مدیریت، اپل بخش زیادی از محصولات واقعاً تازه و چشمگیر خود را عرضه کرده باشد و گزینههای کمتری برای ارائه یک شروع قدرتمند به مدیرعامل جدید وجود داشته باشد. از سوی دیگر، مشخص نبود در آن مقطع اپل در رقابت فناوری چه جایگاهی خواهد داشت؛ بهخصوص با توجه به احتمال ورود OpenAI و Anthropic به بازار سهام و رشد سریع رقبای چینی.
اگر کوک قرار بود طی چند سال آینده کنار برود، به نظر میرسید اکنون زمان مناسبی برای این اتفاق باشد. این تصمیم به ترنوس اجازه میدهد مدیریت اپل را در شرایطی پرقدرت آغاز کند و مجموعهای از محصولات تازه را در اختیار داشته باشد. عامل مهم دیگر نیز این بود که اپل برای ورود به دورهای تازه از هوش مصنوعی و سختافزارهای پوشیدنی، احتمالاً به رهبری جوانتر نیاز داشت.
با کنارهگیری در چنین مقطعی و سپردن مجموعه بزرگی از محصولات جدید به ترنوس، کوک عملاً شرایطی ایجاد کرده که انتقال قدرت در اپل میتواند نمونهای مناسب برای مطالعات مدیریتی و حتی کتابهای کسبوکار باشد؛ موضوعی که خود او نیز رسیدن به چنین انتقال موفقی را یکی از اهدافش عنوان کرده است. این اتفاق برای اپل اهمیت ویژهای دارد، زیرا انتقالهای قبلی مدیرعاملی شرکت چندان منظم نبودند؛ از جمله زمانی که کوک در دوره بیماری استیو جابز جانشین همبنیانگذار اپل شد.
با وجود اینکه ترنوس احتمالاً خیلی زود سبک مدیریتی خودش را در اپل به نمایش خواهد گذاشت، خروج کامل شرکت از سایه دوران کوک ممکن است زمان بیشتری ببرد. کوک اکنون ریاست اجرایی هیئتمدیره را بر عهده دارد و همچنان یکی از قدرتمندترین چهرههای اثرگذار در اپل محسوب میشود. ترنوس برنامههایی برای ایجاد تغییرات مختلف دارد؛ اما ممکن است مدت زیادی طول بکشد تا ساختار اپل کاملاً مطابق دیدگاه او شکل بگیرد.
کوک در برخی حوزهها همچنان نقش مهمی ایفا خواهد کرد؛ از جمله روابط اپل با کاخ سفید و پکن، مدیریت کمبود تراشههای حافظه و موضوعات راهبردی مشابه. او حتی در آخرین پیام خود به کارکنان بهعنوان مدیرعامل گفت: مشتاقم در پردیسهای اپل در سراسر جهان دوباره شما را ببینم. به نظر میرسد دلیل این حضور مداوم، بیاعتمادی به ترنوس نیست، بلکه اپل همچنان بخش بسیار مهمی از زندگی کوک را تشکیل میدهد؛ حتی پس از پایان دوره مدیرعاملی او.
در چارچوب این انتقال، کوک دفتر خود در بخش ۷ اپل پارک را ترک میکند تا این فضا در اختیار مدیرعامل جدید قرار گیرد. به این ترتیب، ترنوس برای نخستین بار وارد مجموعه دفاتر مدیریتی اصلی خواهد شد. او پیش از رسیدن به جایگاه مدیرعامل، در کنار بخش مهندسی سختافزار فعالیت میکرد و دفترش از مرکز اصلی قدرت مدیریتی اپل فاصله داشت. کریگ فدریگی، مدیر بخش نرمافزار، نیز همچنان همراه تیم خود در بخش دیگری از اپل پارک مستقر است و هنوز به بخش مدیریتی مرکزی منتقل نشده است.
نشانههای دیگری هم وجود دارد که نشان میدهد کوک قرار نیست پس از پایان مدیرعاملی، صرفاً به سفر در سراسر جهان، کوهنوردی با محافظ شخصی جدیدش و کار کردن از محل اقامتش در نزدیکی پالم اسپرینگز در جنوب کالیفرنیا بپردازد. برای رئیس اجرایی هیئتمدیره، دفتر جدیدی در محوطه اپل در نظر گرفته شده. با این حال، مهمترین نشانه درباره میزان ادامه حضور او در فعالیتهای شرکت، بسته دستمزد بسیار بزرگی است که پس از اعلام آن در سهشنبه شب و بسته شدن بازار، حتی میان مدیران اپل نیز بحثبرانگیز شد.
بسته مالی جدید کوک با مدیرعامل مقایسه میشود
پرداختی مدیران ارشد اپل معمولاً از سه بخش تشکیل میشود: حقوق پایه، پاداش نقدی و واحدهای سهام که در طول زمان واگذار میشوند. کوک برای سال آینده حقوق پایه ۲ میلیون دلاری دریافت خواهد کرد؛ رقمی که از ۳ میلیون دلار دوره مدیرعاملی او کمتر است و اکنون همین مبلغ ۳ میلیون دلار به ترنوس تعلق میگیرد. با وجود کاهش حقوق کوک، رقم ۲ میلیون دلار همچنان دو برابر حقوق پایه معمول معاونان ارشد و اعضای تیم مدیریتی اپل است.
در بخش سهام سال ۲۰۲۷، برای ترنوس هدفی برابر ۵۵ میلیون دلار تعیین شده که حقوق پایه و پاداش نامشخص او را شامل نمیشود. کوک نیز ۴۵ میلیون دلار سهام دریافت خواهد کرد. ارزش نهایی این مبالغ با توجه به عملکرد سهام اپل تغییر خواهد کرد، اما انتظار میرود دریافتی ترنوس فاصله زیادی با مبالغی که کوک در سالهای اخیر بهعنوان مدیرعامل دریافت میکرد نداشته باشد. بسته جدید کوک با این حال برای فردی که ریاست اجرایی هیئتمدیره را بر عهده دارد، بسیار غیرمعمول است.
آرت لوینسون، که پیش از کوک ریاست غیر اجرایی هیئتمدیره اپل را بر عهده داشت، سال گذشته در مجموع کمتر از ۵۶۰ هزار دلار از این شرکت دریافت کرد؛ رقمی که حقوق، سهام و سایر مزایا را دربر میگرفت. از نظر میزان دستمزد، شاید بهترین نمونه برای مقایسه، باب ایگر در شرکت والت دیزنی باشد. ایگر در سالی که پس از ترک سمت مدیرعاملی، ریاست اجرایی هیئتمدیره را بر عهده داشت، ۴۶ میلیون دلار دریافت کرد. در آن مقطع، دریافتی او حتی ۱۳.۴ میلیون دلار بیشتر از مدیرعامل جانشینش بود. البته این مقایسه کاملاً یکسان نیست، اما سرنوشت آن ماجرا میتواند نشان دهد که حضور یک مدیرعامل سابق در ساختار قدرت شرکت، حتی پس از واگذاری صندلی مدیرعاملی، تا چه اندازه میتواند اهمیت داشته باشد.
