هیچ موشکی پیش از این نتوانسته بود از خاک اروپای غربی به مدار زمین برسد؛ اما امروز این رکورد تغییر کرد.
شرکت آلمانی Isar Aerospace بهتازگی موشک Spectrum را از مرکز فضایی آندویا در شمال نروژ به فضا فرستاد. این پرتاب ساعت ۱۶:۱۲ به وقت شرق آمریکا، معادل ۲۰:۱۲ به وقت جهانی و ۲۲:۱۲ به وقت محلی نروژ انجام شد. حدود هفت دقیقه بعد، مرحله دوم موشک در مسیری بیضوی به دور زمین قرار گرفت و نام Spectrum و Isar Aerospace را در تاریخ پرتابهای فضایی اروپا ثبت کرد.
نیکولائوس پراکیس، مهندس ارشد Spectrum در شرکت Isar Aerospace، در جریان پخش زنده این مأموریت گفت:
امروز واقعاً شاهد ثبت یک اتفاق تاریخی هستیم؛ اتفاقی که برای Spectrum، برای Isar و برای اروپا اهمیت دارد. از این دستاورد بزرگ و تلاش فوقالعاده همه تیمها بسیار افتخار میکنم.
Spectrum برای دومین بار به فضا رفت
این دومین تلاش Spectrum برای رسیدن به مدار بود. این موشک دو مرحلهای با ارتفاع حدود ۲۸ متر، نخستین پرواز خود را در مارس ۲۰۲۵ انجام داد. آن مأموریت که Going Full Spectrum نام داشت، با یک مشکل فنی روبهرو شد و موشک کمتر از یک دقیقه پس از برخاستن سقوط کرد.
Isar Aerospace در گزارشی که سپتامبر ۲۰۲۵ منتشر کرد، اعلام نمود تحقیقات جامع درباره این حادثه ظرف دو ماه به پایان رسیده است. بررسیها نشان دادند که باز شدن ناخواسته شیر تخلیه و از دست رفتن کنترل وضعیت موشک در آغاز مانور چرخش، رویدادهای اولیهای بودند که در نهایت به شکست پرواز منجر شدند.
شرکت پس از بررسی این اتفاق، اصلاحات لازم را انجام داد و برای دومین مأموریت Spectrum آماده شد. مأموریت Onward and Upward ابتدا برای ژانویه برنامهریزی شده بود، اما یک مشکل در شیر مربوط به سامانه تحت فشارسازی، پرتاب را به تعویق انداخت و زمان جدیدی برای ماه مارس تعیین شد.
تلاشهای متعدد برای پرتاب در ماه مارس نیز به دلیل شرایط نامساعد جوی و ورود یک قایق به محدوده ایمنی لغو شدند. در ۹ آوریل هم وجود نشتی در یک مخزن فشار کامپوزیتی تقویتشده با الیاف باعث توقف عملیات شد.
Isar Aerospace در ۱۵ ژوئن بار دیگر برای پرتاب آماده شد، اما پس از شناسایی رفتار غیرعادی در سامانههای سیال موشک، از انجام مأموریت صرفنظر کرد. این شرکت همان روز اعلام کرد که این مشکل را شناسایی کرده و در حال رفع آن است.
در نهایت Spectrum پس از پشت سر گذاشتن این مشکلات به سکوی پرتاب بازگشت و امروز راهی مدار شد. پراکیس گفت:
ما بدون شک با تأخیرهای مختلف و شکستهایی روبهرو شدیم، اما هر بار قویتر برگشتیم. این موفقیت نشان میدهد حجم عظیمی از مهندسی و تلاش در تمام تیمها انجام شده و همین تلاش ما را به مدار رساند.
محمولههای Spectrum با موفقیت در مدار قرار گرفتند
Spectrum در پرواز نخست خود محموله عملیاتی قابل استفادهای حمل نمیکرد، اما مأموریت امروز با مجموعهای واقعی از محمولهها انجام شد. این موشک پنج ماهواره مکعبی یا CubeSat و یک آزمایش علمی غیرقابل جداسازی را با خود به فضا برد.
مرحله دوم Spectrum پس از رسیدن به مدار اولیه، باید محمولهها را مستقر میکرد. پیش از آن نیز لازم بود یک مانور تغییر مدار انجام دهد تا مسیر بیضوی اولیه به مدار مناسبتری تبدیل شود.
مدار اولیه موشک حدود ۱۸۰ کیلومتر در نزدیکترین نقطه به زمین و حدود ۵۰۰ کیلومتر در دورترین نقطه از زمین برآورد شده بود. مرحله دوم سپس با انجام یک مانور مداری، شرایط لازم برای ادامه مأموریت را فراهم کرد.
Isar Aerospace حدود دو ساعت پس از پرتاب اعلام کرد که مرحله دوم مأموریت را طبق برنامه انجام داده و محمولهها نیز همانطور که پیشبینی شده بود مستقر شدهاند. به این ترتیب، Spectrum علاوه بر رسیدن به مدار، بخش اصلی مأموریت خود را نیز با موفقیت پشت سر گذاشت.
این موفقیت نقطه عطف بزرگی برای Isar Aerospace محسوب میشود، اما این شرکت مأموریت امروز را پایان مسیر نمیداند. Spectrum قرار است در آینده به یک پرتابگر پرکاربرد برای ماهوارههای کوچک و متوسط تبدیل شود.
این موشک توانایی حمل حدود هزار کیلوگرم محموله به مدار پایین زمین را دارد. شرکت همچنین روی زیرساخت تولید گسترده سرمایهگذاری کرده و میگوید کارخانه آن در نزدیکی مونیخ ظرفیت ساخت بیش از ۳۰ فروند Spectrum در سال را خواهد داشت.
پتراکیس درباره این موفقیت گفت:
پرواز دوم یک نقطه عطف بسیار بزرگ و یک موفقیت مهم است، اما این فقط آغاز راه محسوب میشود. من واقعاً مشتاقم ببینم در مراحل بعدی چه اتفاقی خواهد افتاد.
Spectrum اکنون نخستین موشکی محسوب میشود که از اروپای غربی به مدار زمین رسیده است. با این حال، پرتابهای مداری از بخش دیگری از قاره اروپا سابقهای طولانی دارند. برای نمونه، پایگاه فضایی پلستسک در بخش اروپایی روسیه حدود شش دهه میزبان پرتابهای مداری بوده است. روسیه از نظر جغرافیایی کشوری میان اروپا و آسیا محسوب میشود و حدود ۲۵ درصد از مساحت آن در اروپا و باقی قلمرو آن در آسیا قرار دارد.
