پستهای ایلان ماسک چگونه باعث از دست رفتن لوگوی پرنده توییتر برای X شدند | دیجینوی
در ۲۲ جولای ۲۰۲۳، ایلان ماسک در یکی از پستهای خود اعلام کرد که برند توییتر بهتدریج کنار گذاشته خواهد شد و در ادامه همه نمادهای مربوط به پرنده نیز حذف میشوند. یک روز بعد هم نوشت که شرکت در حال استفاده از مشعل برای از بین بردن لوگوی توییتر روی ساختمان است.
اکنون، سه سال پس از آن اظهارات، همین صحبتهای عمومی به ضرر X تمام شده و باعث گردیده این شرکت یکی از علائم تجاری خود را از دست بدهد. در ۳ سپتامبر، قاضی ارشد، کولم کانلی، در پرونده میان X Corp و استارتاپ Operation Bluebird اعلام کرد که X همچنان حق استفاده از نام توییتر را دارد، اما ظاهراً علامت تجاری TWEET و لوگوی پرنده را از دست داده است. رأی قاضی در دادگاه منطقهای دلاور صادر شد و ۳۱ صفحه دارد. بخش قابلتوجهی از استدلالهای دادگاه مستقیماً به اظهارات عمومی ایلان ماسک مربوط میشود.
X نام توییتر را حفظ کرد، اما هزینه سنگینی پرداخت
X درباره هشت علامت تجاری که قاضی آنها را علائم مرتبط با توییتر میداند، پیروز شد. یکی از مهمترین مدارک، عبارتی بود که در صفحه اپلیکیشن X در اپاستور اپل دیده میشود. توضیح این برنامه با عبارت X که قبلاً توییتر نام داشت آغاز شده و آن را میدان عمومی دیجیتال قابل اعتماد کاربران معرفی میکند.

ناصر بصیر، مدیر حقوقی X، در دادگاه گفت:
شرکت این عبارت را عمداً به توضیحات برنامه اضافه کرده است. هدف این بوده که افرادی که به دنبال توییتر میگردند، اپلیکیشن X را پیدا کنند و متوجه شوند که همان پلتفرم سابق توییتر است.
کولم کانلی این اعتراف را معتبر دانست و نتیجه گرفت که X همچنان از اعتبار و شهرت تجاری توییتر بهره میبرد. نظرسنجیای که خود X به دادگاه ارائه کرده بود نیز نشان میداد علامت تجاری توییتر همچنان میان مردم آمریکا شناختهشده، قدرتمند و مشهور است. به همین دلیل، Operation Bluebird تا زمان تعیین تکلیف نهایی پرونده نمیتواند نام توییتر را در اختیار بگیرد.
قاضی درباره اینکه آیا انتقال کاربران از twitter.com به x.com نیز میتواند بهعنوان استفاده از علامت تجاری محسوب شود یا نه، تصمیمی نگرفت؛ زیرا برای صدور رأی نیازی به بررسی این موضوع نداشت.
لوگوی پرنده به دلیل اظهارات ماسک از دست رفت
در مورد علامت تجاری TWEET و لوگوی پرنده، X نتوانست استدلال قابلقبولی ارائه کند. کانلی نوشت که X عملاً با این موضوع مخالفت جدی ندارد که Operation Bluebird بتواند ثابت کند این شرکت قصدی برای بازگرداندن استفاده از این دو علامت ندارد.

قاضی گفت که با توجه به اظهارات ایلان ماسک در جولای ۲۰۲۳، X نمیتواند ادعای معتبری برخلاف این موضوع مطرح کند. از نگاه دادگاه، پستهای ماسک که پیش از آغاز دعوای حقوقی منتشر شده بودند، از اظهارات شاهدان X در جلسه دادگاه ارزش اثباتی بیشتری داشتند.
X هیچگاه درخواستهای ثبت علائم تجاری را که از دوران توییتر به ارث برده بود پس نگرفت. اداره ثبت اختراعات و علائم تجاری آمریکا در آگوست ۲۰۲۳ علامت TWITTER FLIGHT را برای X ثبت کرد. همچنین علامت TWEET در ۳۰ آوریل ۲۰۲۴، یعنی ۹ ماه پس از اعلام کنار گذاشتن برند توسط ماسک، به ثبت رسید. با این حال، ثبت علامت بهتنهایی به معنای استفاده واقعی از آن نیست و طبق قانون لنهام، برای حفظ یک علامت تجاری باید از آن استفاده شود.
مدارک باقیمانده X تنها شامل ۱۲ صفحه اینترنتی بود. چهار مورد از این صفحات اصلاً شامل علامت توییت یا لوگوی پرنده نبودند. از هشت صفحه دیگر نیز تنها سه مورد دارای تاریخ بودند. قدیمیترین صفحه به سال ۲۰۱۲ بازمیگشت و جدیدترین آن یک مطلب وبلاگی مربوط به مارس ۲۰۲۳ بود؛ یعنی همان ماهی که X داراییهای توییتر را خریداری کرد و چهار ماه پیش از اظهارات ماسک درباره حذف برند.
ناصر بصیر گفته که X این صفحات را عمداً حفظ کرده است. با این حال، کانلی این توضیح را نپذیرفت. بصیر نتوانست حتی یک مورد مشخص را بیان کند که در آن تصمیم به حفظ این صفحات گرفته شده باشد و X نیز هیچ سندی برای تأیید ادعای او ارائه نکرد. قاضی این صفحات را صرفاً بقایای استفاده قدیمی از علائم تجاری دانست.
شهادت یک مدیر حقوقی هم به کمک X نیامد
X همچنین به اپلیکیشن قدیمی توییتر اشاره کرد و مدعی شد بیش از ۲۰۰ هزار نفر همچنان آن را روی تلفنهای خود نگه داشتهاند. با این حال، شرکت هیچ مدرکی برای اثبات این رقم ارائه نکرد. همچنین در پرونده هیچ مدرکی وجود نداشت که نشان دهد X هنوز این نسخه از برنامه را توزیع میکند.

ناصر بصیر گفت:
من نمیدانم پوش آپدیت چیست. این سؤال درباره شیوه ارسال بهروزرسانی نرمافزاری برای کاربران مطرح شده بود.
او همچنین نتوانست مشخص کند آخرین بار چه زمانی نسخهای از اپلیکیشن X منتشر شده که لوگوی پرنده را بهعنوان نماد برنامه داشته باشد. استدلال دیگری که X درباره دستورالعملهای برند مطرح کرد نیز نتیجهای نداد. شرکت مدعی بود اشخاص و شرکتهای ثالث طبق دستورالعملهایی از علائم استفاده میکنند که باعث میشود اعتبار تجاری همچنان متعلق به X باقی بماند. با این حال، بصیر در نهایت پذیرفت که X هیچگاه علائم تجاری توییتر را به شخص یا شرکت دیگری مجوز نداده است.
یک ایمیل مربوط به یکی از فروشندگان نیز در اکتبر ۲۰۲۵ وارد پرونده شد که فایلهایی از لوگوی پرنده را ضمیمه داشت. کانلی این مدرک را به دلیل حذف بخشهای مهم، بیفایده دانست؛ زیرا نام فرستنده و گیرنده مشخص نبود. قاضی همچنین تشخیص داد هدف این ایمیل فروش خدمات X نبوده و بیشتر به جذب تأمینکنندگان مربوط میشده است.
وثیقه ۵۰۰ هزار دلاری چگونه تعیین شد
دستور قضایی درباره نام توییتر زمانی اجرایی میشود که X مبلغ ۵۰۰ هزار دلار بهعنوان وثیقه پرداخت کند. Operation Bluebird رقم بسیار بیشتری درخواست کرده بود و پیشبینی میکرد در سال نخست فعالیت خود بتواند ۱۰ میلیون کاربر جذب کند.

کانلی این پیشبینی را صرفاً حدس و گمان دانست. Bluebird از دسامبر ۲۰۲۵ تا مه ۲۰۲۶ حدود ۱۵۰ هزار ثبتنام جمعآوری کرده بود که بخش عمده آن در پی پوشش رسانهای پرونده لغو علامت تجاری صورت گرفته بود. این شرکت نتوانست توضیح قانعکنندهای ارائه کند که چگونه میتوان این رقم را به ۱۰ میلیون کاربر رساند.
در نتیجه، قاضی خودش محاسبه خسارت احتمالی را انجام داد. X میانگین درآمد هر کاربر را ۰٫۸۴ دلار اعلام کرده بود؛ رقمی که بر اساس نخستین دادههای عمومی مربوط به توییتر، پینترست، اسنپچت و ردیت به دست آمده. با اعمال این رقم بر ۱۵۰ هزار ثبتنام، درآمد احتمالی از دسترفته حدود ۱۲۶ هزار دلار برآورد شد. بنابراین وثیقه ۵۰۰ هزار دلاری تقریباً چهار برابر این میزان تعیین گردید.
هر دو طرف ظاهراً عجلهای برای پایان پرونده ندارند
یکی از عجیبترین بخشهای رأی کانلی در صفحات پایانی دیده میشود. او چندین بار به X و Operation Bluebird پیشنهاد کرده بود که رسیدگی به پرونده را به شکل سریعتری انجام دهند. با این حال، دو طرف بهصورت مشترک درخواست کردهاند دادگاه اصلی در نوامبر ۲۰۲۷ برگزار شود و هنوز پیشنهاد قاضی برای رسیدگی سریعتر را نپذیرفتهاند.
در نتیجه، وضعیت حقوقی نام توییتر دستکم برای ۱۴ ماه دیگر در حالت تعلیق باقی میماند. Bluebird نیز در همین مدت نام سایت خود را از twitter.now به Tweet.app تغییر داده و تمرکز خود را روی دو علامت تجاریای گذاشته که در پرونده به نفع آنها رأی صادر شده است.
استیون کوتس، رئیس Bluebird، درباره نتیجه پرونده گفت:
آنها نام را نگه داشتند، اما پرنده و کلمه توییت را رها کردند.
Bluebird از شعار خود ماسک هم استفاده میکند
صفحه اصلی Bluebird بهطور مستقیم ایلان ماسک را هدف قرار داده است. این صفحه توضیح میدهد که ثروتمندترین مرد جهان میدان عمومی را خرید، نام آن را تغییر داد و هنگام خروج، پرنده را نیز کنار گذاشت.

برای ورود زودهنگام به این سرویس، کاربران باید ۲۰ دلار پرداخت کنند و برای سطحی که شرکت آن را مبارزه مینامد، هزینه ۴۰ دلار در نظر گرفته شده است. پیام اصلی این کمپین نیز با عبارت بدون تریلیونر به پایان میرسد.
یکی از اصول اعلامشده Bluebird نیز آزادی بیان، محافظتشده و آزادی دسترسی، بهدستآمده است. این جمله بازنویسی سیاستی است که ماسک در سال ۲۰۲۲ در توییتر مطرح کرده بود؛ یعنی آزادی بیان وجود دارد، اما میزان دسترسی و دیدهشدن محتوا باید بهدست آورده شود.
این استارتاپ علاوه بر استفاده از لوگو و نامی که ماسک کنار گذاشته، از شعار او نیز بهره میگیرد. Bluebird به TechCrunch گفته است بیش از ۱۷۲ هزار نفر برای دریافت یک نام کاربری با پرداخت ۲۰ دلار درخواست دادهاند. این شرکت توسط دو وکیل اداره میشود که یکی از آنها پیشتر بهعنوان وکیل علائم تجاری در توییتر فعالیت میکرد.
با این حال، همه این اتفاقات در شرایطی رخ میدهد که وضعیت X چندان مطلوب به نظر نمیرسد. X در همین ماه قرار است برنامه پرداخت سهم درآمد به تولیدکنندگان محتوا را متوقف کند. این شرکت همچنین اپلیکیشن اندروید خود را پس از سالها کمتوجهی از ابتدا بازسازی کرده است.
X کاربران را بیش از گذشته به سمت X Money، سرویس پرداختی خود، هدایت کرده است. Grokipedia، رقیب ویکیپدیا که توسط ماسک راهاندازی شده، نیز طبق گزارشها از آوریل دیگر بهروزرسانی نشده است.
در پروندهای جداگانه نیز دادگاه حکمی را تأیید کرده که بر اساس آن ماسک در جریان خرید توییتر، سرمایهگذاران این شرکت را فریب داده است. بنابراین ماجرای لوگوی پرنده تنها چیزی نیست که ماسک در سال جاری از دست داده است.
یک ضعف حقوقی مهم هنوز برای Bluebird باقی مانده است
با وجود پیروزی Bluebird درباره برخی علائم تجاری، این شرکت با یک مشکل جدی روبهروست که در بسیاری از گزارشها کمتر مورد توجه قرار گرفته. کانلی در یک پاورقی رأی خود نوشته که Bluebird حق اعتراض درباره احتمال سردرگمی مصرفکنندگان را از دست داده.
این شرکت در یک لایحه ۲۳ صفحهای تنها یک صفحه را به این موضوع اختصاص داده و همچنین آزمون دهعاملی مورد استفاده دادگاه استیناف حوزه سوم آمریکا را اصلاً مطرح نکرده است. این مسئله اهمیت زیادی دارد، زیرا احتمال سردرگمی مصرفکنندگان یکی از استدلالهای اصلیای خواهد بود که Bluebird باید در دادگاه نهایی در نوامبر ۲۰۲۷ درباره آن دفاع کند.