نخستین سیگنال رادیویی از خارج منظومه شمسی کشف شد: آیا موجودات فضایی در تلاش برای تماس با زمین هستند؟ | دیجینوی
در کشفی که بیشتر شبیه داستانهای علمیتخیلی به نظر میرسد، اخترشناسان برای نخستین بار در تاریخ بشر موفق به شناسایی یک سیگنال رادیویی از سیارهای خارج از منظومه شمسی شدهاند.
با این حال، پیش از آنکه این سیگنال را پیامی از سوی موجودات بیگانه برای برقراری تماس با زمین بدانیم، دانشمندان تأکید دارند که ماجرا چیز دیگری است. این سیگنال پیام یا سلامی از سوی حیات فرازمینی نیست، بلکه نشانهای از وجود میدان مغناطیسی بسیار قدرتمندی در اطراف یک جهان دوردست به شمار میرود.
ادو برگر، استاد اخترشناسی دانشگاه هاروارد، درباره ارتباط احتمالی امواج رادیویی با جستوجوی هوش فرازمینی گفت:
میدانم که سیگنالهای رادیویی معمولاً با جستوجو برای هوش فرازمینی ارتباط داده میشوند، اما این کشف کاملاً متفاوت است.
سیاره بتا پیکتوریس b؛ منبع سیگنال رادیویی
منشأ این سیگنال به بتا پیکتوریس b بازمیگردد؛ یک غول گازی بسیار بزرگ که حدود ۶۳ سال نوری با زمین فاصله دارد. این فاصله در مقیاس کیهانی نسبتاً نزدیک محسوب میشود. جرم این سیاره تقریباً ۱۲ برابر مشتری است و به دور ستارهای جوان میچرخد که اندازه آن بهطور چشمگیری از خورشید بیشتر است.
بتا پیکتوریس b بخشی از منظومهای سیارهای است که مدتها توجه اخترشناسان را به خود جلب کرده بود. اکنون این سیاره عنوان دیگری نیز به دست آورده و به نخستین سیاره فراخورشیدی تبدیل شده که ارتباط مستقیم آن با تابشهای رادیویی قابل شناسایی گزارش شده است.

در صورت تأیید نتایج، این کشف میتواند نقطه عطف مهمی در پژوهش درباره سیارات فراخورشیدی باشد. منظومه بتا پیکتوریس نیز نسبت به منظومه شمسی بسیار جوان محسوب میشود. سن آن حدود ۲۳ میلیون سال برآورد شده، در حالی که منظومه شمسی تقریباً ۴.۵ میلیارد سال قدمت دارد.
این منظومه چندین سیاره، دهها دنبالهدار و یک دیسک عظیم از بقایای کیهانی را در خود جای داده است؛ ساختاری که تلسکوپهای فضایی توانستهاند جزئیات چشمگیری از آن ثبت کنند.
این محیط پویا شاید سرنخی برای توضیح علت وجود میدان مغناطیسی غیرمعمول و بسیار قدرتمند بتا پیکتوریس b باشد؛ موضوعی که دانشمندان همچنان در تلاش برای درک آن هستند. اگر یافتههای جدید در بررسیهای بعدی تأیید شوند، میتوانند شیوه مطالعه جهانهای دوردست توسط اخترشناسان را تغییر دهند.
روزنامه دیلی لاد نیز در ۲۶ سپتامبر ۲۰۲۶ در شبکه اجتماعی ایکس گزارشی درباره شناسایی نخستین سیگنال رادیویی مستقیم از یک سیاره خارج از منظومه شمسی منتشر کرد.
تابشهای رادیویی ناشی از شفقهای قطبی همچنین ابزار تازهای برای بررسی ویژگیهای سیارات فراهم میکنند؛ ویژگیهایی که از روشهای معمول قابل اندازهگیری نیستند. جاناتان نیکولز، متخصص شفقهای قطبی سیارات، در این باره گفت:
این تابشها به ما اجازه میدهند ویژگیهایی از سیاره را استنباط کنیم که در غیر این صورت امکان اندازهگیری آنها وجود ندارد.
بنابراین، دانشمندان دیگر فقط در حال مشاهده سیارات دوردست نیستند و اکنون میتوانند از طریق امواج رادیویی اطلاعات بیشتری درباره آنها به دست آورند. هرچند این سیگنال خاص هیچ نشانهای از وجود حیات بیگانه ارائه نمیدهد، اما میتواند یک گام دیگر برای شناخت بهتر جهان گسترده و پیچیدهای باشد که در آن زندگی میکنیم.