چین در پی یافتن خریدار برای جنگنده J-35 خود است، اما حضور جنگندههای F-35 آمریکایی و گزینههای ارزانتر دیگر، مسیر را با عدم قطعیت مواجه کرده. کارشناسان معتقدند این جنگنده ممکن است در برابر F-35 ایالات متحده و سایر گزینههای کمهزینهتر، با رقابتی دشوار مواجه شود. تحلیلگران تأکید میکنند که روابط سیاسی و ملاحظات اقتصادی در هرگونه فروش احتمالی نقشی تعیینکننده ایفا خواهند کرد و همین مسئله باعث میشود بازار واقعی برای جنگنده چینی همچنان نامشخص باقی بماند.
در نمایشگاه هوایی سنگاپور در ماه جاری، بزرگترین شرکت صنایع هوافضای نظامی چین یک مدل از J-35A، نسخه مخصوص نیروی هوایی، را به نمایش گذاشت. این ارائه نشاندهنده تلاش پکن برای ترویج این جنگنده در بازارهای خارجی بود، هرچند پرسشهایی درباره میزان جذابیت آن برای خریداران بینالمللی همچنان مطرح است.
J-35A که طی بیش از یک دهه توسط شرکت Shenyang Aircraft Corporation، از زیرمجموعههای AVIC، توسعه یافته، سال گذشته بهطور رسمی به ارتش چین پیوست.
بهعنوان دومین جنگنده نسل پنجم چین پس از J-20 که مجوز صادرات ندارد، J-35 بهطور گسترده بهعنوان پاسخ پکن به F-35 شرکت لاکهید مارتین تلقی میشود. در سالهای اخیر، چین بهطور فعال این جنگنده را در خارج تبلیغ کرده و با نمایش مدلهایی از آن در رویدادهای مهم بینالمللی دفاعی، از جمله نمایشگاههای هوایی پاریس و دبی، در تلاش برای جذب خریداران خارجی بوده است.
لیزلوت اودگارد، پژوهشگر ارشد مؤسسه Hudson Institute در واشنگتن، اظهار داشت که J-35 برای کشورهایی که در پی کاهش وابستگی به زنجیرههای تأمین غربی هستند مزایایی ارائه میدهد. وی تأکید کرد که این هواپیما یک جنگنده نسل پنجم با اویونیک پیشرفته، قابلیتهای پنهانکاری و احتمالاً گزینههای تأمین مالی انعطافپذیرتر است.
با این حال، اودگارد به محدودیتهای مهمی اشاره کرد: این جنگنده در مقایسه با F-35 از قابلیت تعاملپذیری محدودتری برخوردار است؛ در حالی که F-35 از یک اکوسیستم تسلیحاتی بالغ غربی بهره میبرد و با سامانههای اطلاعاتی، نظارتی و شناسایی متحدان ایالات متحده و شبکههای فرماندهی مشترک، یکپارچگی کامل دارد.
به گفته تیموتی هیث، پژوهشگر ارشد دفاعی در اندیشکده Rand Corporation، چین فاصله خود با ایالات متحده در توسعه جنگندههای نسل پنجم را کاهش داده. هیث خاطرنشان کرد که هرچند J-35 ممکن است سریعتر و احتمالاً مانورپذیرتر باشد، F-35 ایالات متحده برای عملیاتهای برد بلند و انجام مأموریت در کنار متحدان و شرکا طراحی شده.
چندین متحد ایالات متحده در منطقه آسیا-اقیانوسیه در حال حاضر F-35 را در اختیار دارند، از جمله استرالیا، ژاپن، سنگاپور و کره جنوبی. ژاپن بهتازگی نسخه F-35B، مدل با قابلیت برخاست کوتاه و فرود عمودی، را به ناوگان خود افزوده است. این هواپیماها قادرند از عرشه شناورهای دریایی عملیات انجام دهند و در بحبوحه افزایش تنشها با پکن، انعطافپذیری تاکتیکی توکیو را تقویت میکنند.
بنسه نمت، مدرس ارشد مطالعات دفاعی و مدیر اجرایی مرکز اقتصاد و مدیریت دفاعی کینگز در King’s College London، میگوید که J-35 احتمالاً کشورهایی را جذب خواهد کرد که به F-35 دسترسی ندارند، خواهان کاهش وابستگی به ایالات متحده هستند یا توان پرداخت هزینه کامل چرخه عمر F-35 را ندارند.
با وجود توانمندیهای J-35، این جنگنده ممکن است برای برخی کشورهای جنوبشرق آسیا جذاب نباشد؛ کشورهایی که اغلب گزینههای ارزانتری مانند FA-50 ساخت کره جنوبی که توسط فیلیپین استفاده میشود، یا JAS 39 Gripen ساخت سوئد که در اختیار تایلند است، را انتخاب میکنند. تحلیلگران همچنین اشاره میکنند که KF-21 کره جنوبی، با برخورداری از ویژگیهای پنهانکاری و برنامهریزی برای ارتقا به استاندارد نسل پنجم، میتواند چشمانداز صادراتی J-35 در منطقه را بیش از پیش محدود کند.
