دانشمندان میگویند یک نوع ورزش میتواند بهبودی جوانان پس از ضربه مغزی را سرعت بخشد | دیجینوی
فعالیتهایی مانند رفتن به کلاس، دیدار با دوستان و شرکت در تمرینهای ورزشی، بخش عادی زندگی نوجوانان را تشکیل میدهند. اما پس از ضربه مغزی، انجام همین فعالیتهای روزمره نیز میتواند دشوار شود.
سردرد، اختلال در تمرکز و مشکلات خواب ممکن است بازگشت به زندگی عادی را برای چند هفته و گاهی چند ماه به تأخیر بیندازند.
وقتی حرکت کردن باعث تشدید علائم میشود، شروع دوباره ورزش میتواند برای فرد ترسناک باشد. آگاهی از میزان فعالیت مناسب و زمان افزایش تدریجی آن، به نوجوانان کمک میکند روند بهبودی را بهتر طی کنند. نتایج پژوهشی که در مجله پزشکی JAMA Pediatrics منتشر شده، نشان میدهد ارائه برنامه ورزشی و نظارت پزشکی از راه دور نیز میتواند مؤثر واقع شود.
نوجوانانی که با راهنمایی مربیان و از طریق تماسهای تصویری هفتگی، یک برنامه ورزشی با شدت افزایشی را دنبال کردند، در مقایسه با افرادی که تمرینهای کششی انجام میدادند، سریعتر از علائم ضربه مغزی بهبود یافتند. سارا کریسمن، متخصص اطفال در مرکز پزشکی کودکان سیاتل و سرپرست این پژوهش، در گفتوگو با ساینسآلرت گفت:
طولانی شدن دوره بهبودی میتواند مشکلات متعددی برای نوجوانان ایجاد کند؛ از عقب ماندن در درسها گرفته تا دور شدن از گروه دوستان. بازگشت دوباره به شرایط عادی پس از چنین اتفاقی نیز همیشه آسان نیست.
ضربه مغزی نوعی آسیب است که بر اثر وارد شدن نیروهای ناگهانی و حرکت مغز در داخل جمجمه ایجاد میشود. بیشتر افراد طی چند روز یا چند هفته بهبود مییابند، اما در برخی موارد علائم برای مدت بسیار طولانیتری باقی میمانند. مطالعات پیشین نشان دادهاند ورزشهای هوازی که ضربان قلب را افزایش میدهند، میتوانند در مراحل اولیه بهبودی پس از ضربه مغزی مفید باشند.
در روشهای قبلی، برای تعیین شدت مناسب تمرین از آزمایش تردمیل استفاده میشد و بیماران باید چندین بار به مراکز درمانی مراجعه میکردند. کریسمن و همکارانش تصمیم گرفتند امکان اجرای این برنامه از راه دور را بررسی کنند و ببینند آیا ورزش در مراحل دیرتر بهبودی نیز تأثیر مثبتی دارد یا خیر.

کریسمن در اینباره توضیح داد:
همراهی یک فرد متخصص که به شما کمک کند ضربان قلبتان را بهآرامی افزایش دهید، میتواند بر ترس ناشی از فعالیت بدنی غلبه کند و به شما اجازه دهد تا زمانی که دوباره به برنامه عادی زندگی خود بازگردید، مسیر بهبودی را ادامه دهید.
پژوهشگران نتوانستند مشخص کنند چه میزان از تأثیر مشاهدهشده مستقیماً به ورزش مربوط بوده و چه میزان ممکن است ناشی از استفاده از دستبندهای پایش فعالیت یا صرفاً دریافت مجوز برای افزایش تحرک باشد.
زمان شروع برنامه نیز ظاهراً اهمیت داشت. بررسیهای تکمیلی نشان داد شرکتکنندگانی که حداکثر تا ۹۰ روز پس از آسیبدیدگی وارد مطالعه شده بودند، از مزایای بیشتری برخوردار شدند. اما در افرادی که بیش از ۹۰ روز از زمان آسیبدیدگی آنها گذشته بود، ورزش هوازی برتری مشخصی نسبت به تمرینهای کششی نداشت.
کریسمن گفت:
افرادی که بیش از سه ماه با علائم ضربه مغزی زندگی کردهاند، ممکن است برای بازگشت به شرایط عادی به حمایتهای گستردهتری نیاز داشته باشند؛ از جمله کمک در زمینه تحصیل، خواب و وضعیت روحی.
در ارزیابیهای انجامشده پس از شش هفته و شش ماه، تفاوت میان دو گروه از نظر علائم ضربه مغزی و کیفیت زندگی مرتبط با سلامت، از نظر آماری معنادار نبود. همچنین مشکلات خواب، اضطراب و علائم افسردگی در هر دو گروه بهبود پیدا کردند، اما ورزش هوازی مزیت اضافی مشخصی در این زمینهها نشان نداد.
از آنجا که بیشتر آسیبهای بررسیشده در جریان فعالیتهای ورزشی رخ داده بودند، نمیتوان نتایج این پژوهش را با اطمینان یکسان به ضربههای مغزی ناشی از سایر عوامل تعمیم داد. کریسمن بر اهمیت همکاری با پزشک، گزارش هرگونه تشدید علائم و خودداری از ورزش و سایر فعالیتهای محدودشده تا زمان دریافت مجوز پزشکی تأکید کرد.
تیم پژوهشی در جمعبندی رویکرد خود برای بهبودی، این اصل را مطرح کرد که مغز از طریق انجام فعالیتها روند ترمیم خود را طی میکند.
کریسمن در گفتوگو با ساینسآلرت گفت:
هدف این است که هر روز کمی بیشتر از روز قبل فعالیت کنید تا در نهایت به سطحی از توانایی برسید که برای بازگشت به زندگی عادی به آن نیاز دارید.