هنگامی که یک مین یا بمب کنار جاده در زیر یک خودرو منفجر میشود، موج انفجار تقریباً بلافاصله به کف خودرو میرسد. حتی اگر بدنه خودرو سالم بماند، نیرویی که به سمت بالا منتقل میشود میتواند آسیبهای شدیدی به پاها و مفاصل خدمه وارد کند.
زرههای سنتی عمدتاً انرژی انفجار را جذب و پراکنده میکنند. اما سیستم LAPS در تلاش است تا بهصورت فیزیکی سرنشین را از مسیر برخورد موج شوک دور کند. این سیستم با ساختار صندلیهای کاهشدهنده انرژی در خودرو ادغام میشود. حسگرها وقوع انفجار را در عرض چند میلیثانیه تشخیص میدهند و یک حرکت سریع رو به بالا را فعال میکنند که باعث میشود پاهای سرنشین پیش از آنکه تغییر شکل کف خودرو به کابین برسد، بالا بیاید.
این زمانبندی بسیار حیاتی است زیرا نیروهای ناشی از انفجار مین با سرعت بسیار زیادی از بدنه عبور میکنند. این سیستم با حرکت دادن پاها پیش از رسیدن به اوج ضربه، قصد دارد میزان شکستگیها، قطع عضو و سایر آسیبهای جدی را کاهش دهد.
شرکت Plasan میگوید این فناوری وزن خودرو را بهطور چشمگیری افزایش نمیدهد و فضای داخلی اضافی هم اشغال نخواهد کرد. این ویژگی میتواند آن را برای خودروهای زرهی سبکتر که محدودیت ظرفیت بار دارند، بسیار جذاب کند.
سیستم ATHENA بر مقابله با کلاهکهای جنگی تمرکز دارد که یکی از مؤثرترین تهدیدها علیه خودروهای زرهی محسوب میشوند. سلاحهایی مانند آرپیجی و موشکهای ضدتانک هدایت شونده، از کلاهکهای جنگی برای ایجاد جتهای فلزی مذاب با سرعت بالا بهره میبرند. این جتها به جای تکیه بر نیروی خالص انفجار، از طریق انرژی جنبشی متمرکز، در زره نفوذ میکنند.
بسیاری از ارتشها برای مقابله با این تهدید از زره واکنشگر انفجاری یا ERA استفاده بردهاند. این بلوکهای زرهی هنگام برخورد بهسمت بیرون منفجر میشوند تا نفوذگر را پیش از رسیدن به بدنه اصلی متلاشی کنند. با این حال، استفاده از ERA خطرات ثانویهای نیز به همراه دارد. انفجار رو به بیرون میتواند به پیادهنظام نزدیک آسیب بزند و به حسگرها، تجهیزات اپتیکی یا سایر قطعات خارجی خودرو آسیب برساند.
سیستم ATHENA واکنش انفجاری را با یک واکنش مکانیکی جایگزین میکند. این سیستم زره کامپوزیت را با یک لایه میانی منبسط شونده ترکیب کرده که بلافاصله پس از برخورد، شکل خود را تغییر میدهد. این حرکت باعث مختل شدن جت نفوذگر میشود بدون اینکه انفجاری به سمت بیرون ایجاد کند.
Plasan اعلام کرده که این زره میتواند در برابر آرپیجیها، نفوذگرهای انفجاری شکلگرفته، حملات کلاهکهای جنگی و برخی تهدیدهای جنبشی مقابله کرده و در عین حال برای نیروهایی که در نزدیکی خودرو فعالیت میکنند، ایمنی بیشتری داشته باشد.
سیستم TAPS یا سیستم حفاظت از حملات سقفی، بر تهدیداتی تمرکز دارد که از بالا به خودروها حمله میکنند. اکثر خودروهای زرهی قویترین حفاظت خود را در بخشهای جلو و کناری دارند. بخشهای سقف معمولاً برای کاهش وزن و حفظ قابلیت تحرک، نازکتر ساخته میشوند.
این آسیبپذیری با افزایش استفاده از مهمات پرتاب شده از پهپادها، سلاحهای پرسه زن و موشکهای حمله از بالا، اهمیت بیشتری پیدا کرده است. این سیستمها بهطور خاص سطوح بالایی مانند دریچهها، برجکها و بخشهای موتور را هدف قرار میدهند.
سیستم TAPS بهصورت یک سپر محافظ خارجی، بر روی قسمت بالای خودرو نصب میشود. این سیستم محافظت بیشتری در برابر ترکشها، ضربات جنبشی و حملات رو به پایین که بخشهای ضعیف سقف را هدف میگیرند، فراهم میکند.
Plasan میگوید چندین ارتش غربی این سیستم را برای استفاده آزمایش و تأیید کردهاند، هرچند این شرکت جزئیات برنامهها را بهصورت عمومی اعلام نکرده. در مجموع، این سه سیستم نشان میدهند که مهندسی بقای خودرو به جای تکیه صرف بر زرههای سنگینتر، به سمت محافظت لایهبندی شده و اختصاصی برای هر نوع تهدید در حال حرکت است.
